Fatih Sultan Mehmet kendine ait ilk kütüphaneyi tarihi tam olarak
belirlenemeyen ancak XV. yüzyılın ilk yarısı sonları olarak (1447-1449) tahmin Kitap Sipariş edilen dönemde, Manisa’da Saruhan sancakbeyliği sırasında Şehzadeler
Sarayı’nda kurmuştur. Kütüphanenin sonradan yanıp yıkılan, kısmen restore
edilip bugünkü Manisa Halkevi’nde bulunan kulede kurulduğu tahmin
edilmektedir. Fatih’in bu devre ait kitaplarının üzerinde “Mehmed bin Murad
Han” mührü yer almaktadır. Fatih ikinci özel kütüphanesini, 1454’te kısmen Edebiyat Kitapları Manisa’dan götürdüğü kitaplarla Edirne’deki Cihannüma Kasrı’nda kurmuştur.
Bir diğer kütüphaneyi İstanbul’un fethinden hemen sonra bugünkü Bayezid
Meydanı yakınlarında inşa edilen Eski Saray’da kurmuş, daha sonraki yıllarda bu
kütüphane Topkapı Sarayı olarak bilinen eğitim kitapları Yeni Saray’a taşınmıştır. Bu dönemde
Fatih’in kütüphanecisi filozof, matematikçi, bibliyograf ve şair olan Molla
Lütfi’dir. Sinan Paşa’nın (Hoca Paşa), Molla Lütfi için Fatih’e “İlme vakıftır.
Elif gibi doğrudur. Kabiliyetlidir. Kütüphanenizi ona bırakınız” diye öneride bulunduğu
bilinmektedir. Fatih Sultan Mehmet, Hoca Paşa ve Molla Çocuk kitapları Lütfi saraydaki
kütüphanede bir araya gelerek çalışmışlar, kütüphaneyi adeta bir akademi gibi
kullanmışlardır.13 Fatih Sultan Mehmet döneminde kendi kurduğu saray
kütüphanelerinin dışında ülkenin çeşitli şehirlerinde yaptırılan külliye, cami,
medrese gibi eğitim-öğretim kurumları içerisinde de çok sayıda kütüphane
kurulmuştur. Kendisinin kurdurduğu Fatih Camii ve Külliyesi bunun en önemli
örneklerinden biridir.14
