Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminde savaşlar, Edebiyat kitapları taht çekişmeleri,
ekonomik ve siyasi yapının oturtulması için yapılan mücadeleler ve devlet
birliğinin tamamlanması için yapılan çalışmalar nedeniyle eğitim, bilim ve kültür
konularıyla dolayısıyla da kütüphaneler ile yeterince ilgilenilememiştir. Orhan
Bey döneminde medreselerin kurulmaya başlamasıyla Osmanlı eğitim-öğretim
sisteminde de önemli gelişmeler yaşanmıştır.
Genişleyen sınırlar, artan idari
memur gereksinimi Eğitim Kitapları ve devletin kurumsallaşma çalışmaları, çok sayıda
medresenin açılmasına, öğretim görevlilerinin bu medreselerde görev yapmaları
için dönemin önemli bilim ve kültür merkezlerinde eğitim görerek ülkelerine
dönmelerine, dolayısıyla da buralardan getirmiş oldukları ve kendilerinin
yazdıkları eserlerden küçük dermelerin oluşmasına neden olmuştur. Bu durum,
ilerleyen dönemlerde kütüphaneleri medrese ve diğer eğitim kurumlarının
vazgeçilmez bir parçası haline getirmiştir. Bu noktadan hareketle,
Osmanlı
Devleti‘nde bilinen ilk medrese kütüphanesi, Bursa’da Yıldırım Bayezit
döneminde yaptırılan İnebey Medresesi bünyesinde kurulan ve ayrı bir kitap sipariş oda
halinde kullanılan kütüphanedir.11 Bunun yanı sıra Osman Gazi ve Orhan
Gazi’nin kendilerine ait birer kitaplığı olduğu ve kendi dönemlerinde İznik ve
Bursa’da kurulan medreselerde kütüphaneler kurulmuş olduğu bazı kaynaklarda
ifade edilmektedir, ancak bu edebiyat kitap sipariş bilgiler tam ve kesin değildir.12 Özellikle I. Murat
Hüdavendigar döneminden itibaren kurulan medreselerde kütüphanelere daha
sık yer verilmeye başlamıştır.
